Embedded Files
ڕیزبەندییە جیهانییەکان تەنها ژمارە نین، بەڵکو گوزارشت لە کوالێتی خوێندن، کێبڕکێی زانستی و پێگەی نێودەوڵەتی دامەزراوە ئەکادیمییەکان دەکەن. لێرەدا وردەکاری گرنگترین ئەو سیستمە جیهانییانە دەخەینە ڕوو:
١. ڕیزبەندی کیو ئێس (QS World University Rankings)
ئەم ڕیزبەندییە لەلایەن دامەزراوەی بەریتانی "Quacquarelli Symonds" ساڵانە بڵاودەکرێتەوە و یەکێکە لە پڕبایەخترینەکان بۆ قوتابیان.
پێوەرەکان: زیاتر پشت بە ناوبانگی ئەکادیمی (٤٠%) و ناوبانگ لای خاوەنکارەکان (١٠%) دەبەستێت.
تایبەتمەندی: گرنگییەکی زۆر بە "دامەزراندنی دەرچووان" دەدات؛ واتە تا چەند بازاڕی کار پێشوازی لە خوێندکارانی ئەو زانکۆیە دەکات.
بۆ کێ باشە؟ بۆ ئەو قوتابیانەی دەیانەوێت دوای تەواوکردنی خوێندن لە کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکاندا کار بکەن.
٢. ڕیزبەندی تایمز (Times Higher Education - THE)
ئەم ڕیزبەندییە بە وردترین و هاوسەنگترین سیستمی هەڵسەنگاندن دادەنرێت لە جیهاندا.
پێوەرەکان: پشت بە ١٣ پێوەری جیاواز دەبەستێت کە لە پێنج کۆڵەکەی سەرەکیدا کۆکراونەتەوە: (فێربوون، ژینگەی توێژینەوە، کوالێتی توێژینەوە، داهاتی پیشەسازی، و دیدی نێودەوڵەتی).
تایبەتمەندی: زۆرترین بایەخ بە کوالێتی توێژینەوە زانستییەکان و کاریگەرییان (Citations) دەدات.
بۆ کێ باشە؟ بۆ توێژەران و ئەو خوێندکارانەی دەیانەوێت لە ژینگەیەکی ئەکادیمی بەهێزدا بخوێنن.
٣. ڕیزبەندی وێبۆمێتریکس (Webometrics)
ئەم ڕیزبەندییە لەلایەن "ئەنجومەنی باڵای توێژینەوەی زانستی" لە ئیسپانیا سەرپەرشتی دەکرێت و هەموو شەش مانگ جارێک نوێ دەکرێتەوە.
پێوەرەکان: جەخت لەسەر ئامادەیی دیجیتاڵی Digital Presence و کارلێکی وێب Web engagement دەکاتەوە. سێ پێوەری سەرەکی هەیە: (کاریگەری/ناوبانگ لە وێب، کرانەوە/شەفافییەت، و نایابیی لە توێژینەوە).
تایبەتمەندی: هانی زانکۆکان دەدات کە زانیاری و توێژینەوەکانیان بە شێوەیەکی ئۆنلاین بخەنە بەردەست هەمووان.
بۆ کێ باشە؟ بۆ هەڵسەنگاندنی چالاکی زانستی زانکۆکە لەسەر ئاستی جیهانی دیجیتاڵیدا.
٤. ڕیزبەندی سایماگۆ (Scimago Institutions Rankings)
ئەمە تەنها ڕیزبەندییەکی ئاسایی نییە، بەڵکو وەک پلاتفۆرمێکی زانستی سەیری زانکۆ و ناوەندە توێژینەوەییەکان دەکات.
پێوەرەکان: دابەش دەبێت بەسەر سێ بواردا: ئاستی توێژینەوە (٥٠%)، داهێنان و داهێناننامە (٣٠%)، و کاریگەری کۆمەڵایەتی (٢٠%).
تایبەتمەندی: پشت بە داتاکانی بنکەدراوەی "Scopus" دەبەستێت، کە یەکێکە لە گەورەترین سەرچاوەکانی جیهان.
بۆ کێ باشە؟ بۆ زانینی ئاستی داهێنان و پێشەنگیی زانکۆ لە دۆزینەوەی زانستی نوێدا.
ڕیزبەندییە گرنگەکانی تری جیهان
تەنها سەرنج دەخاتە سەر نایابیی لە توێژینەوە، خەڵاتی نۆبڵ و میدالیای فیڵدز.
بە تەواوی پشت بە داتا کتێبنامەییەکان (Bibliometric) و کاریگەری توێژینەوە دەبەستێت.
گرنگی زۆر بە ناوبانگی توێژینەوە لەسەر ئاستی جیهانی و ناوچەیی دەدات.
بۆچی ئەم ڕیزبەندییانە جیاوازن؟
هەر سیستمێک "فەلسەفەیەکی" تایبەتی هەیە؛ یەکێکیان دەیەوێت بزانێت زانکۆکە چەند بەناوبانگە (وەک QS)، یەکێکی تریان دەیەوێت بزانێت زانکۆکە چەند داهێنەرە (وەک سایماگۆ)، و یەکێکی تر سەیری ئامادەیی زانکۆکە لەسەر ئینتەرنێت دەکات (وەک وێبۆمێتریکس). بۆیە باشترین زانکۆ ئەوەیە کە لە زۆربەی ئەم ڕیزبەندییانەدا پێگەیەکی جێگیری هەبێت.
هەندێک هەواڵ لەبارەی بوونی زانکۆمان لە بەشێک لەو ڕیزبەندیانەی سەرەوە:
بۆ هەواڵ و زانیاری زیاتر لەبارەی ڕیزبەندی زانکۆی ڕاپەڕین لە ماڵپەڕی سەرەکی زانکۆ، کرتە لێرە بکە.
Page updated
Report abuse